Bugun...



Koyun ırkları ve özellikleri

Tarih: 12-07-2017 16:32:42 Güncelleme: 12-07-2017 17:35:42 + -


Türkiye koyun ırkları ile dünya koyun ırkları ve özellikleri ayrı olarak incelenmesi gerekir.


Koyun ırkları ve özellikleri

Bu koyun ırkları ayrıca etçi koyun ırkları ve süt koyunu ırkı olarak sınıflandırılan koyunlar vardır. Ayrıca yerli koyun ırkları arasında melezleme ile elde edilmiş koyunlar olduğu gibi, dünya koyun ırkları ve Türkiye koyun ırkları arasında da melezlemeden elde edilmiş koyunlar mevcuttur.

Koyun ırkları ve özelliklerini sırası ile detayları ile beraber inceleyelim. Hangisi etçi koyun ırkı hangisi süt koyunu Türkiye koyun ırkları ve dünya koyun ırkları ile melez koyun ırklarını sırası ile inceleyelim.

TÜRKİYE KOYUN IRKLARI:

1-İvesi Koyunu

ivesi

Güneydoğu Anadolu Bölgesi – Kombine, süt verim öncelikli

Vücut sağlam ve orta yapılıdır. Süt tipine uygun, ince fakat sağlam kemik yapısına sahiptir. Vücut beyaz-krem renklidir. Baş, kirli sarı –  kahverengi, siyah ve beyaz olmak üzere üç farklı renkte olabilir. Çoğunlukla alında beyaz leke vardır. Kulak ve burunda lekeler ile ayaklarda pigmentasyon bulunur. Yağlı kuyrukludur. Büyük, yağlı esas kuyruk kitlesinin  üzerinde yağsız bir parça bulunur. Kuyruğun yağlı bölümünde alttan başlayıp ortaya kadar uzayan çıplak bir oyuk bulunur. Erkeklerde boynuzlar geriye, aşağıya doğru ve helezoni yapıdadır. Boynuzsuz ve hilal şeklinde boynuzlulara da rastlanır. Dişilerde %  10 oranında zayıf boynuz ve koç boynuzluluk görülür. Meme, yüksek süt verimine  uygun şekilde bezel yapıdadır. Meme ve meme başı formu değişkendir.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm) 66 65 Laktasyon Süt Verimi (kg) 172
Vücut Uzunluğu (cm) 62 59 Laktasyon Süresi (gün) 185
Doğum Ağırlığı (kg) 4.6 4.4 Yapağı Verimi (kg) 2.5
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 74 50 Damızlık Yaşı (ay) 18
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 264   Kuzu Verimi 1.1

 

2- Dağlıç Koyunu

daglic

İç Batı Anadolu Bölgesi – Kombine, et ve süt

Vücut küçük yapılıdır. Sırt çizgisi düz, cidago yüksekliği beden uzunluğundan fazla, göğüs ve sağrı dardır. Koçlar tipik, koyunlar hafif koç başlıdır. Genellikle beyazdır, göz ve ağız etrafında, kulaklarda ve bacaklarda  siyah veya koyu kahverengi lekeler görülebilir. Gözaltından yüze   doğru yayılan oval şekilde siyah ya da koyu kahve nişaneler bulunabilir. Siyah başlılara da rastlanabilir. Gövdede siyah veya koyu lekeler görülebilir. Alaca olanların siyah lekeleri yaş ilerledikçe kırçıl renge döner. Karın ve boyun yapağılıdır. Erkekler genellikle boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Boynuzlar baş tan yana doğru uzamış, büyük, kuvvetli, kalın, birden fazla kıvrımlı ve siyah pigmentlidir. Kaba  karışık yapağılı ve yağlı kuyruklu dur. Kuyruk yassı,  geniş  ve  kalp  şeklinde  aşağı  doğru  sarkar.  Dış yüzü  düz, orta oluğun iki yanında oval kitle yer alır.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 67 61 Laktasyon Süt Verimi (kg) 57
Vücut Uzunluğu (cm) 65 63 Laktasyon Süresi (gün) 75- 105
Doğum Ağırlığı (kg) 3.5 3.5 Yapağı Verimi (kg) 2.3
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 53  46   Damızlık Yaşı (ay) 18
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 241   Kuzu Verimi 1
 

 

3-Kangal Koyunu(Akkaraman koyununun yerel tipi)

Kangal Akkaraman

k-akkaramanİç Anadolu Bölgesinde Sivas ve çevre iller – Kombine, et ve süt

Vücut iri yapılıdır. İnce bir  dudak yapısına sahiptir. Burun üstü genellikle dışbükeydir. Kulaklar uzun, geniş ve   uzun ve  dar, kaburgalar yassıdır. Göğüs özellikle koçlarda oldukça geniştir. Koyunların bir bölümünde 14 kaburga bulunur. Bacaklar uzun ve kuvvetlidir. Vücut beyaz ve kaba -karışık yapağı ile örtülüdür. Göz ve ağız çevresi ile ayaklar genellikle siyahtır. Baş, boyu n, karın altı ve bacaklarda yapağı örtüsü bulunmaz. Koyunlar boynuzsuzdur. Erkeklerin % 10 kadarında zayıf boynuz bulunur. Yağlı  kuyrukludur ve kuyruk S formundadır.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri Dişi
Cidago Yüksekliği (cm) 88 76 Laktasyon Süt Verimi (kg) 70- 130
Vücut Uzunluğu (cm) 74 66 Laktasyon Süresi (gün) 150
Doğum Ağırlığı (kg) 4.7 4.5 Yapağı Verimi (kg) 1.7
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 90- 100 68- 72 Damızlık Yaşı (ay) 18
Merada Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 280  260   Kuzu Verimi 1.2

 

4- Sakız Koyunu

sakiz

Çeşme, İzmir, Aydın, Marmara ve Ege Sahilleri – Süt ve döl

Vücut dar ve yüksek, bacaklar uzundur. Vücut beyazdır, göz, ağız, burun ucu, kulak ve ayaklarda siyah lekeler vardır. Baş, bacaklar ve karın altı yapağısızdır. Yapağı tipi kaba karışıktır. Erkekler kuvvetli spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Kuyruğun dip kısmı az yağlı, üçgen görünümlü, uç kısmı yağsız, ince ve uzundur. Meme bezel yapıdadır. Bol süt verimine uygun, geniş, sarkık ve meme uçları genellikle iridir. İkiden fazla meme başı bulunur.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm) 75 73 Laktasyon Süt Verimi (kg) 180- 200
Vücut Uzunluğu (cm) 75 72 Laktasyon süresi (gün) 190
Doğum Ağırlığı (kg) 3.2 3 Damızlık Yaşı (ay) 8 – 9
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 70 50 Kuzu Verimi 2
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 242   Yapağı Verimi (kg) 2
 

 

5- Kıvırcık Koyunu

kivircik

Trakya, Marmara ve Kuzey Ege Bölgesi – Kombine, et, süt ve yapağı

Et ve süt verimi öncelikli olmak üzere iki farklı tipi vardır. Etçi tipte vücut ve göğüs geniş ve yuvarlak, kaslar gelişmiştir. Sağrı hafif meyilli, bacaklar nispeten kısadır. Sütçü tipte vücut   ve göğüs dar, bacaklar uzundur. Sırt hattı hafif çukur, sağrı hafif düşük önden arkaya doğru daralan yapıdadır. Vücut genellikle beyaz olup, siyah ve alacalık ta görülür. Baş, karın altı, bacaklar ve bazılarında da gerdan yapağısızdır. Yapağı tipi kaba karışıktır. Erkekler öne doğru spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Kuyruk yağsız, uzun ve incedir, üzeri   uzun kıllarla  örtülüdür.  Kuyruk tarsal   eklemine  kadar,  bazı  hayvanlarda  tarsus   ekleminden  aşağıya  uzanır.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm) 69 64 Laktasyon Süt Verimi (kg) 83
Vücut Uzunluğu (cm) 80 66 Laktasyon süresi (gün) 180
Doğum Ağırlığı (kg) 4.0 3.7 Damızlık Yaşı (ay) 16- 18
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 60- 70 45- 55 Kuzu Verimi 1.2
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 263   Yapağı Verimi (kg) 1.5

6- Hemşin Koyunu

Hemşin

hemsinDoğu Karadeniz Bölgesinde Artvin ve Rize illeri – Kombine, et ve süt

Vücut sağlam ve orta iriliktedir. Genel olarak boyun kısa, göğüs nispeten dar, sağrı ve bacaklar orta yüksekliktedir. Sağrı cidagodan biraz yüksektir. Küçük kulaklıdır. Kulaksız koyunlar da bulunmaktadır. Vücut rengi genellikle siyahtan kahverengiye kadar değişmekte ve kirli beyaz olanlarına da rastlanmaktadır. Beyaz renkli olanlarda göz kenarları, alın ve bacaklarda siyah lekeler bulunmaktadır. Yüz ve baş genel olarak yapağılıdır. Arka bacaklar ince yapağı ile kaplıdır. Çoğunlukla boynuzsuzdur. Boynuzu olan erkeklerde boynuz büyük ve helezonidir. Dişilerde zayıf boynuz görülebilir. Kuyruk yapısı tek parça olup dip kısmı  geniş,  tarsal   bölgesine  doğru  daralır  ve uç  kısmında  ince  bir  parça  bulunur.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm) 79 73 Laktasyon Süt Verimi (kg) 110
Vücut Uzunluğu (cm) 72 68 Laktasyon süresi (gün) 135- 170
Doğum Ağırlığı (kg) 3.4 3.1 Damızlık Yaşı (ay) 18
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 65- 70 55- 60 Kuzu Verimi 1.1
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 215 180 Yapağı Verimi (kg) 1.7

 

 

7-Karayaka Koyunu

karakaya

Sinop’tan Trabzon’a kadar Karadeniz kıyı ve dağlık kesimleri ile Orta Karadeniz’in İç Anadolu ile kesişen Tokat ve Amasya çevresi – Kombine, et, yapağı ve süt

Vücut yapısı küçüktür. Bedeni yüksekliğine nazaran uzun, geniş ve derindir. Baş küçük-orta yapılı, dar ve kaba görünüşlüdür. Alında kâkül bulunur. Boynu kısa ve kalın, omuzlar dar, bacaklar nispeten kısadır. Vücut rengi genel olarak beyazdır. Daha çok baş ve boyun bölgesinde olmak üzere çeşitli büyüklüklerde kahverengi ve siyah lekelere rastlanır. Erkekler genel olarak baştan öne doğru kıvrımlarla açılan kalın ve kuvvetli boynuza sahiptir. Dişiler genel olarak boynuzsuzdur. Kuyruk yağsız ve uzundur. Nadiren dip kısmında yağ kitlesi bulunur. M eme az gelişmiş ve bezeldir.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm) 66 62 Laktasyon Süt Verimi (kg) 40- 50
Vücut Uzunluğu (cm) 71 63 Laktasyon süresi (gün) 100- 160
Doğum Ağırlığı (kg) 3.5 3.2 Damızlık Yaşı (ay) 18
Ergin Canlı Ağırlık (kg) 55 40 Kuzu Verimi 1.1
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 220   Yapağı Verimi (kg) 2 – 3.5
 

 

8-Tuj Koyunu

tuj

Kars ili, Çıldır ilçesi ve Ardahan, Iğdır İlleri – Kombine, et, yapağı ve süt

Genellikle vücut küçük yapılıdır. Baş küçük, profili düz ve sarkık kulaklıdır. Alnın göze kadar ola n kısmı  kısımları genellikle çıplaktır. Vücut parlak beyaz renktedir. Burun, göz ve ağız etrafı ile ayaklarda siyah pigment bulunur. Göz etrafında, tarsal ve carpal eklemlerinde koyu renk tercih edilir. İncikleri siyah veya kahverengi olanlara da rastlanmaktadır.   Tırnakta koyu gri tondan siyaha yakın bir renk   dağılımı gözlenmektedir. Tırnak üstünde siyah pigmentasyon görülür. Yapağı kaba karışık ve halı tipidir. Erkekler boynuzlu, boynuz öne doğru helezoniktir. Dişiler boynuzsuzdur, boynuzlulara da rastlan maktadır. Oyluğu yağlı bir ırktır. Kuyruk çok kısa ve kuyruk omurları orta kısımda yukarıya doğru bükülmüş, ince ve yağsız kuyruk ucu aşağıya doğru yönelmiştir. Bundan dolayı kuyruğun yünsüz, çıplak alt tarafı arkadan bakılınca görülür.

Vücut Ölçüleri Erkek Dişi Verim Özellikleri  
Cidago Yüksekliği (cm)   61 Laktasyon Süt Verimi (kg) 45
Vücut Uzunluğu (cm)   71 Laktasyon süresi (gün) 124
Doğum Ağırlığı (kg) 3.8 3.7 Karkas Ağırlığı (kg) 20
18 Aylık Canlı Ağırlık (kg) 50- 55 45- 50 Kuzu Verimi 1.2
Günlük Canlı Ağırlık Artışı (g) 190   Yapağı Verimi (kg) 2.0- 2.5

 

MELEZ KOYUN IRKLARI:

1- Sönmez Koyunu

arım işletmeleri tarafından, Tahirova koyunu ve sakız koyunu melezleme çalışmasından sönmez koyunu elde edilmiştir. % 75 tahirova koyunu, % 25 sakız koyunu genotipi içeren sönmez koyunu iri yapılı bir koyundur.

Sönmez koyunu ülkemizde koyun eti, koyun sütü ve yapağısı için üretilen kombine koyun ırklarından olduğu bilinmektedir. Sönmez koyunları bir laktasyon döneminde 350 – 400 kg koyun süt verimi gerçekleşmektedir. Dört aylık kuzular 40 kg. canlı ağırlığa ulaşabilmekte, 20 kg karkas et verimi olmaktadır. Ergin koyunlarda yapağı verimi 3 hatta 4 kg seviyesini bulmaktadır.

Sönmez Koyun Özellikleri:

  • Vücutları tamamen beyaz yapağı ile kaplıdır.
  • Yüksek görünümlü, sağlam bacak vücut yapısına sahiptir.
  • Memeler dolgun görünümlüdür.
  • Koyunlar boynuzsuz olup, koçlarda kısa veya eseri bonuz görünümü vardır.
  • Kuyruklar ince, uzun ve yağsız bir yapıya sahiptir.
  • Koyunlarda canlı ağırlık 60 kg, koçlarda ise 90 kg. ortalamasında olmaktadır.
  • Koyun başına kuzu doğumu 1.7 ve 1.8 civarında olmaktadır. İkiz doğum oranı yüksektir. Sürüde büyüme % 170 ile % 180 ortalamasındadır.
  • Koyun süt verimi bir laktasyon döneminde 350 – 400 kg civarındadır.
  • Sönmez koyunu laktasyon süresi 220 gün ortalamasındadır.
  • Ergin koyunlarda yıllık yapağı verimi 3 – 4 kg civarında oluşmaktadır.
  • Dört aylık kuzular 40 kg. ortalamasında canlı ağırlıklara ulaşmakta olup, 20 kg. karkas et verimine sahiptirler.
  • Et randımanı % 50 ortalamasındadır.


Bu haber 897 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

DİĞER HAYVANCILIK Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Süs Tavukları
    Süs Tavukları
  • Sevimli köpekler
    Sevimli köpekler
  • Şifa Bahçesi
    Şifa Bahçesi
  • Süs Bitkileri
    Süs Bitkileri
  1. Süs Tavukları
  2. Sevimli köpekler
  3. Şifa Bahçesi
  4. Süs Bitkileri
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Telefirik ile uludağ gezisi
    Telefirik ile uludağ gezisi
  • Bir cennettir Ağva
    Bir cennettir Ağva
  • GÜN KURUSU KAYISI KURUTMA
    GÜN KURUSU KAYISI KURUTMA
  • En sevimli 25 harika köpek
    En sevimli 25 harika köpek
  • SİLAJLIK MISIR BİÇME
    SİLAJLIK MISIR BİÇME
  • MISIR SİLAJI YAPIMI VE SİLAJ EZME
    MISIR SİLAJI YAPIMI VE SİLAJ EZME
  1. Telefirik ile uludağ gezisi
  2. Bir cennettir Ağva
  3. GÜN KURUSU KAYISI KURUTMA
  4. En sevimli 25 harika köpek
  5. SİLAJLIK MISIR BİÇME
  6. MISIR SİLAJI YAPIMI VE SİLAJ EZME
VİDEO GALERİ
YUKARI